قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3448

تاريخ الفي ( فارسى )

القصّه ، چون ملك آلمان به بلاد ارمن درآمد ، صاحب آن بلاد ، لئون بن استفان بن ليون « 1 » در مقام اطاعت و انقياد ملك آلمان درآمده ، آنچه مقدور و ممكن داشت در باب خدمتكارى او تقصير نكرد و غلّه فراوان در اردوى ملك آلمان براى فروختن فرستاد . و از آنجا ملك آلمان به جانب انطاكيه روان شد . در اثناى راه به موضعى رسيد كه نهر آب روان مىگذشت . ملك آلمان آن موضع را پسنديده فرمود كه آن روز بارگاه او را در كنار آن رودخانه برپاى كردند . بعد از ساعتى جهت غسل كردن به آن رودخانه درآمد . ناگاه در موضعى كه آب به كمر مردى مىرسيد ، آن‌چنان غرق شد كه هرچه تفحّص و تفتيش نمودند ، اثرى از وى پيدا نشد ، و مسلمانان از شرّ او خلاص شدند . بعد از غرق شدن ملك آلمان اكثر امرا و اعيان دولت او اتفاق كرده پسر او را كه همراه داشت به جاى او بر سرير سلطنت نشانيده و متوجّه انطاكيه شدند . بيموند « 2 » ، صاحب انطاكيه ، مراسم استقبال به جاى آورده [ 170 الف ] ايشان را به رفتن عكّا ترغيب و تحريص نمود . در اثناى توجّه به انطاكيه ميانهء امراى ملك آلمان مخالفت به‌هم رسيد . بعضى گفتند كه « الحال مصلحت در آن است كه ما به جانب ولايت خود بازگرديم . » و اكثر بر آن بودند كه « مناسب آن است كه ما خود را به فرنگان عكّا رسانيده كارى از پيش ببريم . » و آن جماعت كه ميل مراجعت داشتند ، به سلطنت اين پسر راضى نبودند بلكه پسر ديگر ملك آلمان را كه در ولايت خود مانده بود به سلطنت سزاوار مىدانستند . آخر الأمر ، اين پسر با چهل هزار نفر ، كه خواهان او بودند و به سلطنت او اتفاق داشتند ، به انطاكيه رفته بعد از چند روز از آنجا به صوابديد بيموند ، صاحب انطاكيه ، متوجّه جبله و لاذقيّه شده آن بلاد را به تصرّف خود درآوردند . اما آن‌چنان وبايى در ميان ايشان پيدا شد كه از آن چهل هزار نفر زياده از يك‌هزار كس نماند . « 3 » بنابراين ، آنها از ترس آنكه مبادا جمعى از سپاه اسلام بر اموال ايشان اطّلاع يافته بر سر ايشان ريزند ، فى الحال از لاذقيه در كشتى سوار شده روى به عكّا آوردند . [ مصراع : ] « صيد را چون اجل آيد سوى صياد رود . » چون دربرابر عكّا رسيدند ، ديدند كه فرنگان در عين محاصرهء صلاح الدّين گرفتارند . قطع‌نظر از عكا كرده ، روى به بلاد خود نهادند . ناگاه بادى مخالف برآمد و كشتى ايشان را درهم شكست و يك نفر هم از آن طايفه بيرون نيامد .

--> ( 1 ) . م : افون بن اصطفانه بن بليون ؛ ق : لافون بن اصطفانه بن ليون ؛ الكامل : لافون بن استفان بن ليون . تصحيح براساس العبر . ( 2 ) . روضة الصفا : همند . ( 3 ) . بنابه گزارش ابن خلدون ، چهل هزار آلمانى پس از خروج از لاذقيّه به حلب رفتند و پس از دادن كلّى تلفات در اين شهر ، به طرابلس رسيدند ، و تا به طرابلس برسند اكثر آنها تلف شده بودند و تنها هزار نفرى از چهل هزار باقى مانده بود . - العبر ، پيشين ، ص 488 .